De toeristische paardenkoetsen zijn al sinds 1838 onafgebroken deel van het straatbeeld in Brugge. Dit traditionele ambacht heeft nu een nieuwe verzekering gekregen voor de komende tien jaar. Dit is opvallend, aangezien in Brussel de enige overgebleven uitbater in 2024 stopte, voornamelijk door het gebrek aan diervriendelijke stallen en de nodige milieuvergunningen. Hoewel elektrische replica’s daar de geurloze, toeristische vervanging zijn geworden, blijven paardenkoetsen in veel Europese kunsthistorische steden – zoals Wenen, Praag en Sevilla – nog steeds een geliefde attractie.

Nieuwe Vergunningen en Europees Kader

Om in orde te zijn met de Europese regelgeving, moest de stad Brugge de vergunningsprocedure hervormen. Deze regelgeving vereist een transparante marktbevraging voor de toekenning van vergunningen. Schepen van Economie, Landbouw en Toerisme, Minou Esquenet (CD&V), benadrukte dat de lokale ondernemers wat ongerust waren door de Europese openstelling, maar kon gelukkig bevestigen dat de Brugse koetsen in lokale handen blijven.

Omdat het aantal aanvragen groter was dan de dertien beschikbare vergunningen, werden de dossiers beoordeeld door een onafhankelijke commissie. Bij de beoordeling stonden het welzijn van de paarden en de kwaliteit van de dienstverlening centraal. De jury keek ook naar de ervaring van de aanvrager en de beschikbaarheid van het aanbod. Esquenet stelde dat de nieuwe vergunningen garanderen dat dierenwelzijn en kwaliteit centraal blijven staan, waarmee de duurzame toekomst van dit toeristisch vervoer is verzekerd. Dit toont aan dat de traditie niet klakkeloos wordt voortgezet, maar met een groot respect voor dierenwelzijn en een goede omkadering voor paard en koetsier.

GAIA en de Discussie over Werkende Paarden

In de nasleep van het natuurlijke overlijden van een trekpaard eind 2024 (dat los stond van de reguliere huurkoetsen), bezochten Michel Vandenbosch en Anne Degreef van GAIA de koetsiers. Zij waren van mening dat het werken met paarden niet meer van deze tijd zou zijn. De realiteit is echter dat paarden nog in diverse contexten worden ingezet, variërend van de cavalerie van de federale politie tot olympische sporten (wat het belang van de paardensport onderstreept), recreatie, bos- en landbouw, en hippotherapie.

GAIA lobbyde verwoed, onder meer in Oostende, om de Brugse stadskoetsen, die erkend zijn als immaterieel cultureel erfgoed, voorgoed te verbieden. De politiek in Brugge, net als in Oostende, besloot dit ambacht echter in stand te houden na toetsing en advies van de onafhankelijke beoordelingscommissie, met de nadruk op het hoogste respect voor dierenwelzijn en gedetailleerde politieverordeningen.

GAIA's Campagne en Juridische Tegenslag

Op 13 mei 2025 startte GAIA een lasterlijke briefcampagne waarbij ze fake-news over de koetspaarden verspreidden. Ze vroegen de aangeschreven personen om een steun van € 25 te bezorgen "om ervoor te zorgen om toeristische paardenkoetsen nu overal te verbieden," compleet met een overschrijvingsopdracht en QR-code om snel online te kunnen doneren. Dit wekt de indruk dat GAIA zich probeerde te verrijken ten koste van de Brugse koetsiers door in te spelen op de emoties van dierenvrienden.

Bovendien heeft GAIA recent een juridische tegenslag gekend. De Kamercommissie Justitie verwierp een wetsvoorstel dat dierenrechtenorganisaties het recht moest teruggeven om zich burgerlijke partij te stellen in zaken van dierenmishandeling. Deze beslissing volgde op een arrest van het Hof van Cassatie van 11 juni 2024, dat oordeelde dat dierenrechtenorganisaties geen persoonlijk belang hebben bij dergelijke zaken. Door deze uitspraak kunnen organisaties als GAIA en Animal Rights geen strafdossiers inkijken, geen onderzoek vragen en geen juridische actie ondernemen tegen daders van dierenmishandeling, een tegenslag voor hun strijd tegen dierenleed.

 

------- RECHT VAN ANTWOORD GAIA

GAIA nam met grote verbazing kennis van het artikel "Gaia wordt teruggefloten", dat op 8 december 2025 gepubliceerd is op equnews.be en waarin GAIA onterecht verweten wordt fake news te verspreiden. Eveneens onterecht is het verwijt dat GAIA en lastercampagne zou voeren bedoeld om zich te verrijken.
Het artikel van 8 december 2025 schept in zijn eerste paragraaf verwarring door te verwijzen naar een arrest van het Hof van Cassatie van 11 juni 2024.  Het cassatie-arrest waar het artikel van 8 december naar verwijst houdt geen verband met de inzetbaarheid van paarden om (toeristen)koetsen te trekken. De rechterlijke uitspraak in kwestie kan hier worden geraadpleegd (Hof van Cassatie); de zaak hield verband met een slachthuis uit Izegem.

GAIA bepleit een afschaffing van de inzet van paarden om (Brugse) koetsen te laten voorttrekken en voert campagne om lokale politici te overtuigen dit doel mee te ondersteunen.  GAIA heeft hiermee geen andere bedoeling dan de veiligheid van de dieren te garanderen met het oog op de nodige maatregelen die de reële risico's moeten uitsluiten.  Zoals GAIA al sinds 1992 onafgebroken doet, komt de organisatie op voor de dieren, in casu de koetspaarden, om ervoor te zorgen dat ze geen gevaar lopen.  Omdat de reeds getroffen reglementaire maatregelen onvoldoende blijken om ongelukken uit te sluiten, pleit GAIA voor de invoering van een evident paardvriendelijk alternatief.  GAIA heeft het goede recht zich het lot van deze paarden aan te trekken en zal deze strijd niet staken.